Anksiyete Psikoterapi

Endişe, kaygı, bunaltı, anksiyete genelde aynı şikayeti tarif etmek için kullanılan kelimelerdir. Tıbbi literatürde bu kavram anksiyete olarak ifade edilmektedir. Size rahatsızlık veren bir kaygı, endişe halinden şikayetçiyseniz ilk yapmanız gereken bir hekime görünmeniz olacaktır. Bu kaygıya sebep olan bir bedensel bozukluğun olup olmadığını değerlendirmelidir. Örneğin tiroid hormonunun fazla salgılanması ile ilgi bir durumda anksiyete bozukluğunuzun tedavisi bu hormonunun düzenlenmesi olacaktır. Veya kullandığınız herhangi bir ilacın etkileşimden kaynaklanan bir durumsa tedavinizin yeniden planlanması gerekecektir. Öncelikle altta yatan tıbbi bir durum olup olmadığının tespiti için bir hekim değerlendirmesi şarttır. Psikiyatristler bu konuda uzman hekimlerdir.

Psikiyatristiniz anksiyetenizi (kaygınızı) değerlendirerek bir teşhiste bulunacak ve tedavi alternatifleri konusunda sizi bilgilendirecektir.

Bu konuda donanımlı psiikiyatristler tüm dünyada standartize edilmiş tanı ve tedavi kılavuzlarına hakim kişiler olup tedavi ve terapi sürecini yöneten kişilerdir.

Bedensel patolojiler haricinde anksiyeteye sebep olabilen birçok mental bozukluk vardır. Anksiyete çatı kavramdır. Bu çatının altında Yaygın Anksiyete Bozukluğu, Panik Bozukluk, Sosyal Anksiyete Bozukluğu, Fobiler, Travma Sonrası Stres Bozukluğu, Obsesif Kompulsif Bozukluk, Uyum Bozukluğu, Performans Anksiyetesi, Ayrılık Anksiyetesi, Beklenti Anksiyetesi gibi mental bozukluklar mevcuttur. Psikiyatristiniz altta yatan sebebi belirledikten sonrası tedavi seçenekleri konusunda sizi bilgilendirecektir.


Randevu Talep Et


En Etkili Anksiyete Tedavisi


Anksiyete bozuklukları için iki ana tedavi yöntemi vardır. Bunlar psikoterapi ve ilaçlardır. Hafif ve orta şiddetli durumlarda sadece psikoterapi yeterli olabilirken daha şiddetli durumlarda ilaç tedavisi ile birlikte kombine  şekilde psikoterapi uygulanması genellikle en iyi çözümdür.

Anksiyete Psikoterapisi


Bilişsel davranışçı terapi (BDT), anksiyete bozuklukları için en etkili psikoterapi yöntemidir. Bilişsel Davranışçı Terapiden türemiş olan Metakognitif Terapi, Kabul Kararlılık Terapisi, Diyalektik Davranış Terapisi, Farkındalık Temelli Bilişsel Terapi gibi üçüncü dalga terapiler de anksiyete bozukluklarında etkindir. Bilişsel Davranışçı Terapi halen Altın standarttır. Diğer terapilerin etkinliği BDT ile kıyaslanmaktadır.

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) yaklaşık 8-16 seans kadar süren kısa süreli bir terapidir.  BDT ile kaygılarınızı kontrol edebileceğiniz ve kaygı nedeniyle kaçındığınız aktivitelere kademeli olarak geri dönebileceğiniz uyumsal stratejiler kazanılmaktadır. Anksiyete yaşadığınız durumlara dair tam farkındalık kazanarak bunu neyin tetiklediğini, o anda bedeninizin nasıl bir tepki verdiğini gözlemleyip buna neden olan düşüncelerinizi kontrol etmeniz hedeflenmektedir. Anksiyete esnasında zihin bazı bilişsel çarpıtmalarla anksiyetenin devam etmesine neden olmaktadır. Kaçınmak ve birinin varlığında güvende hissetmek gibi sizi anlık olarak rahatlatan ama anksiyetenizi temelde daha da arttıran davranışlar vardır.  BDT bu türden davranışların yönünü değiştirmenize ve uzun vadede çaresizlik gibi temel inançların zayıflatılmasına imkan sağlamaktadır.

Randevu Talep Et


BDT size sadece balık vermez, balık tutmayı da öğretir. İlerde tekrarlama olasılığı yüksek olan kaygı bozukluklarında, kimseye ihtiyaç duymadan kendi başınıza durumunuzu kontrol edebilir hale gelmenizi hedefler.

Terapi başlar başlamaz şikayetleriniz üzerinde hemen etkili olmaz. Bu sebeple psikiyatristiniz terapi etkin olana kadar kaygı giderici ilaç tedavisi önerebilir. İlaçlar çok daha kısa sürede etkili olmaktadır. Ancak terapi etkin oldukça kademeli olarak ilaçlarınızı azaltarak birkaç ay içinde kesebilir. 

Anksiyete İlaçları


Şikayetlerinizi gidermeye yardımcı olmak için sahip olduğunuz anksiyete bozukluğunun türüne, başka zihinsel veya bedensel sorunlarınızın varlığına göre çeşitli ilaçlar kullanılmaktadır. Çoğunlukla kaygı giderici olarak anksiyolitik etkinliği olan antidepresan olarak bilinen ilaçlar kullanılmaktadır. Etkisi geç ortaya çıkan bu ilaçların uzun süreli kullanımı mümkündür ve asla bağımlılık yapmazlar. Terapi imkanı olmayan hastalara verildiğinde tek başına etkili olmaktadır.  6-12 ay süreyle kullanımı önerilmektedir. Bu ilaçların etkisi geç çıktığı için ilave olarak saatler içerisinde hemen etkili olan anksiyete giderici ilaçlar kullanılabilmektedir. Ana ilacın etkinliği başladığında en kısa zamanda sonlandırılmalıdır. Uzun süreli kullanımda bağımlılık riski mevcuttur. Psikiyatristiniz denetiminde kullandığınız sürece güvenli ilaçlardır ve bağımlılık riski kontrol altındadır. 

Anksiyete için yaşam tarzı değişiklileri


Anksiyete için psikoterapi ve ilaçlar haricinde  yapabileceğiniz diğer şey yaşam tarzını değiştirmektir. Hafif Tempolu Fiziksel Egzersiz. Haftalık egzersiz rutini oluşturun. Hafif tempolu egzersiz güçlü bir stres azaltıcıdır. Sadece duygu durumu düzeltmekle kalmaz, kalp damar sağlığı, solunum ve metabolizma için de egzersizin paha biçilemez bir etkinliği vardır. Her şeyde olduğu gibi egzersizin de fazlası zarardır. Hafif tempolu bir egzersiz serotonin ve dopamini arttırarak iyilik hali sağlarken, fazla yapılan egzersiz kortizolu arttırarak kaygıyı daha da yükseltebilir. İdeal olanı haftada 3-5 gün 30-60 dk hafif tempolu yürüyüşe denk gelen bir egzersiz rutini oluşturmaktır. Nabzınızı takip edin,  egzersiz sırasında nabzınızı yaklaşık 100 civarında tutacak şekilde egzersiz yoğunluğunu kademeli olarak arttırabilirsiniz. 

Alkol ve eğlence amaçlı kullanılan uyuşturuculardan uzak durun. Alkol aldıktan 6-8 saat süreyle kaygı şiddeti azalırken sonraki saat ve günlerde kaygı şiddeti daha fazla artmaktadır. Alkolü kaygınızı gidermek için kullandığınızda ertesi gün daha şiddetli kaygı belirtileri yaşamanız kaçınılmazdır. Eğlence için kullanılan kokain, metamfetamin gibi uyarıcı maddeler kaygı miktarını çok arttırmaktadır. Tüm uyuşturucu ve halüsinojen maddeler “bad trip” ile kaygıya neden olabilmektedir.

Randevu Talep Et


Sigarayı bırakın ve kafeinli içecekleri azaltın veya bırakın. Sigara içindeki nikotinin azı uyarıcı çoğu yatıştırıcıdır. Az miktarda alınan nikotin kaygı belirtilerini arttırırken daha yüksek miktarda alınan nikotin sakinleştiriyor gibi görünse de dolaşım ve solunum sistemi üzerinde ciddi olumsuz etkilere neden olmaktadır. Kahve içindeki kafein de kaygı miktarını arttırmaktadır.

Stres yönetimi ve gevşeme tekniklerini kullanın. Meditasyon ve yoga, gevşeme teknikleri ile kaygınızı azaltabilir.

Uykudan taviz vermeyin. Uykusuz kalarak ertesi güne yeterince dinlenememiş şekilde uyanmak kaygı miktarınızı arttırmaktadır. Yeterince iyi uyuyamıyorsanız doktorunuza başvurabilirsiniz.Sağlıklı beslenmek

Sağlıklı beslenmek kaygının azalmasına yardımcı olmaktadır.

Anksiyete için bitkisel ilaçlar ve diğer alternatif yöntemler

Anksiyeteyi kontrol etmek için passiflora gibi bitkisel ilaçlar, çeşitli bitki çayları gibi bitkisel ürünler kullanılmaktadır. Bu kullanılan maddeler bazı durumlarda kişiye daha fazla zarar verebilmektedir. Hekiminize danışmanız uygun olur.

Anksiyete ile baş etmek 

Anksiyete bozukluğu ile baş edebilmek için; 

Bozukluğunuz hakkında bilgi edinin. Doktorunuzla görüşerek durumunuzun ne ne olduğunu ve  sizin için en iyi ve uygun tedavi seçeneklerini öğrenin.

Sosyal destek. Aile ve arkadaşlarınızı tedavi sürecinize dahil edin ve desteklerini isteyin. Endişelerinizin sizi sevdiklerinizden ve yapmayı planlandıklarınızdan ayırmasına izin vermeyin.

Tedavi planınıza sadık kalın. İlaçlarınızı belirtildiği şekilde alın. Terapi randevularınızı aksatmayın. Terapistinizin size önerdiği tüm önerilere uymaya çalışın.

Harekete geçin. Kaygınızı neyin tetiklediğini bularak terapistinizle geliştirdiğiniz stratejileri uygulayın.

Randevu Talep Et


Bir günlük tutun. Yaşadığınız rahatsızlık veren durumların kaydını tutun. O andaki duygu ve düşüncelerinizi, bedeninizde hissettiğiniz belirtileri ve neticede ne yaptığınızı ifade ettiğiniz bir günlük tutmak kendinize dair farkındalığınızın artmasına olanak tanır. Terapi süreciniz için iyi bir malzemedir.

Nefes egzersizi yapın. Endişe esnasında solunum ritmi artarak vücuda ihtiyacınızdan fazla oksijen sokmuş olursunuz. Sanıldığı gibi fazla oksijen iyi değildir. Uyuşma, karıncalanma, baş dönmesi gibi birçok anksiyete belirtisine bu durum neden olur. Bunu engellemek için ritmik bir şekilde 4 sn. burundan nefes alma, 4 sn. nefes tutma, 4 sn. ağızdan nefes verme şeklinde solunumunuzu kontrol edebilirsiniz.

ikkatinizi dışsallaştırın. Endişeli hissettiğinizde, zihninizi endişeli düşüncelerden uzaklaştırmak için dikkatinizi o andaki dış çevreye odaklamaya çalışın.

Psikiyatri randevunuzda size  yardımcı olacak şeyle

Randevunuzdan önce aşağıdakilerin bir listesini yapın:

Kaygı belirtileriniz. Belirtilerinizin ne olduğunu, ne zamandır var olduğunu, neyin tetiklediğini ve sizi ne kadar etkilediklerini, nasıl baş ettiğinizi not edin.

Stres kaynaklarınız. Son zamanlarda yaşadığınız önemli yaşam olaylarını, geçmişte ve çocukluğunuzda yaşadığınız travmatik deneyimleri not edin.

Ailenizde kan bağı olduğunuz kişilerden psikiyatrik hastalığı olanların listesi 

Sahip olduğunuz diğer sağlık sorunları ve kullandığınız ilaçlar

Geçmişte sahip olduğunuz psikiyatrik hastalıklar, aldığınız tedavi ve terapiler

Geçirdiğiniz ameliyat ve kazalar

Psikiyatristinize sormak istediğiniz soruların listesi 

Randevu Talep Et


Psikiyatristinize sorabileceğiniz bazı temel sorular:

Kaygılarımın nedenleri nedir?

Kaygımı etkileyebilecek, daha kötüleştirebilecek olası durumlar nelerdir?

Herhangi bir tetkike veya teste ihtiyacım var mı?

Nasıl bir terapi yöntemi bana yardımcı olur?

İlaç kullanmam gerekiyor mu?

İyi olabilmek için tedavi haricinde benim yapabileceğim başka bir şey var mı?


Dr Elvan Çiçekçi Anksiyete Psikoterapisi
Randevu Talep Et
Daha Fazla Bilgi
Birlikte
Başarabiliriz
© 2022 Uzm. Dr. Elvan Çiçekçi. All Right Reserved.